notariusz poznań młyńska, notariusz poznań nowowiejskiego, notariusz poznań ul grunwaldzka

Rozważania poniższe dotyczą kwestii ustalenia, czy przekazane następcy przez rolnika gospodarstwo rolne weszło w skład majątku wspólnego następcy i jego małżonka, czy też stanowi majątek osobisty następcy rolnika. Wiąże się to z faktem, że umowy przekazania powszechnie zawierane były pomiędzy rolnikami (przeważnie oboje rodzice) i ich następcą (synem, rzadziej córką), który jednak w dacie zawarcia umowy pozostawał w związku małżeńskim, w którym panował ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.

Odpowiadając na postawione pytanie rozpocząć należy od rozstrzygnięcia kwestii, czy umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy jest osobnym rodzajem umowy nazwanej, czy też spełnia przesłanki (z uwagi na swoją nieodpłatność) aby traktować ją jako umowę darowizny. Generalnie w doktrynie i orzecznictwie ugruntował się pogląd, że nie jest to umowa darowizny, ale osobny rodzaj umowy. Tak więc nie stosujemy tutaj ogólnej zasady związanej z umową darowizny, uregulowaną w przepisach Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą przedmiot darowizny wchodzi do majątku osobistego obdarowanego, chyba że darczyńca postanowił inaczej.

Po dokonaniu powyższego rozstrzygnięcia, w dalszej kolejności należy rozróżnić okresy w których obowiązywały kolejne ustawy, regulujące kwestie przekazania gospodarstwa rolnego następcy, a więc okres od 1.1.1978 r. do 31.12.1982 r,, od 1.1.1983 r. do 31.12.1990 r. oraz od 1.1.1991 r do dzisiaj.

  • Okres od 1.1.1978r. do 31.12.1982r.
    Ustawa obowiązująca w tym okresie wyraźnie stanowiła, że gospodarstwo rolne może być przekazane następcy, a jeżeli pozostawał wówczas w związku małżeńskim, także obojgu małżonkom. Problem pojawia się wówczas, gdy do aktu notarialnego staje jako następca tylko jeden z małżonków, a w małżeństwie obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa. Czy w takim przypadku gospodarstwo stanowi majątek osobisty następcy podpisującego umowę czy też wchodzi do majątku wspólnego małżonków? W takim przypadku własność przekazanego następcy gospodarstwa rolnego wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków.
  • Okres od 1.1.1983r. do 31.12.1990r.
    Ustawa obowiązująca w tym okresie stanowiła, podobnie jak poprzednia ustawa, że gospodarstwo rolne może być przekazane jednemu lub kilku następcom, a jeżeli pozostawał/li wówczas w związku małżeńskim, także obojgu małżonkom. Problem pojawia się wówczas, gdy do aktu notarialnego staje jako następca tylko jeden z małżonków, a w małżeństwie obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa. Czy w takim przypadku gospodarstwo stanowi majątek osobisty następcy podpisującego umowę czy też wchodzi do majątku wspólnego małżonków? W takim przypadku także własność przekazanego następcy gospodarstwa rolnego wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków.
  • Okres od 1.1.1991r. do dzisiaj
    Ustawa obowiązująca w tym okresie stanowi, że umowa z następcą jest to umowa zobowiązująca do przeniesienia własności i posiadania gospodarstwa rolnego, a także umowa zawierana w celu wykonania umowy zobowiązującej czyli przeniesienia własności gospodarstwa na następcę. Ustawa wprost nie zabrania zawarcia umowy także z małżonkiem następcy, a więc wydaje się dopuszczalne zawarcie takiej umowy z następcą i jego małżonkiem. Z uwagi na tak sformułowaną w ustawie definicję przekazania, przyjmuje się, że skutki przekazania wystąpią zarówno przy zawarciu umowy o przekazanie własności i posiadania gospodarstwa rolnego jak też przy zastosowaniu innej umowy nazwanej, a więc np. darowizny, dożywocia. W związku z tym, o tym czy gospodarstwo wejdzie w skład majątku wspólnego następcy i jego małżonka, w sytuacji gdy tylko następca podpisuje akt notarialny, a w jego małżeństwie w chwili zawarcia umowy obowiązuje ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej, decyduje rodzaj zawartej umowy. Przy zawartej umowie darowizny będzie to majątek osobisty następcy, przy dożywociu, majątek wspólny, przy przekazaniu, majątek wspólny. Oczywiście należy pamiętać i odpowiednio stosować przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujące kwestie nabycia do majątku wspólnego, czy wymaga to zgody drugiego małżonka czy też nie.
Przekazanie gospodarstwa rolnego następcy a ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej następcy i jego małżonka
14 votes, 3.79 avg. rating (75% score)

Zostaw odpowiedź